Gehoor · 2 min lezen
Decibel: hoe hard is hard, en wanneer wordt het te veel?
Wat een decibel is, waarom 3 dB meer zoveel uitmaakt, en hoe lang je bij welk niveau veilig kunt luisteren.
Een föhn op je hoofd, een motor die langs raast, een collega die vlak naast je oor iets roept. Alle drie kort, alle drie hard. Maar hoeveel harder dan een gewoon gesprek? Het antwoord staat in decibel, en die eenheid werkt anders dan je denkt.
Waarom 3 dB meer geen klein beetje is
De decibel is geen gewone schaal zoals centimeters. Hij loopt logaritmisch. In gewone taal: elke 3 dB erbij is twee keer zoveel geluidsenergie. Van 80 naar 83 dB lijkt weinig, maar je oren krijgen twee keer zoveel binnen.
Daarom rekent de wet voor lawaai op het werk met die 3 dB. Volgens Arboportaal geeft 83 dB(A) gedurende 4 uur dezelfde dagdosis als 80 dB(A) gedurende 8 uur. Halveer de tijd en het mag 3 dB harder. Verdubbel de tijd en het moet 3 dB zachter.
Hoe lang je volgens de WHO veilig kunt luisteren
De Wereldgezondheidsorganisatie rekent niet per dag maar per week. De voorbeelden komen ook van de WHO. Ze zijn grof, want een föhn of een motor verschilt per model en per afstand.
| Niveau | Veilig per week | Voorbeeld van de WHO |
|---|---|---|
| 60 dB | Onbeperkt | Normaal gesprek |
| 80 dB | 40 uur | Deurbel |
| 85 dB | 12,5 uur | Zwaar verkeer, binnen in de auto |
| 90 dB | 4 uur | Iemand die roept |
| 95 dB | 1 uur 15 minuten | Motor |
| 100 dB | 20 minuten | Föhn |
| 110 dB | 2,5 minuut | Iemand die in je oor schreeuwt |
Zie je het patroon? Bij 90 dB houd je in een hele week maar 4 uur over. Een avond op een luid feest is dat budget al snel kwijt.
Dag of week: welke telt?
Allebei, voor iets anders. En ze passen op elkaar: 80 dB gedurende 40 uur per week is precies 8 uur per dag, vijf werkdagen lang. De Arbo-regels gaan over je werkdag: boven een dagdosis van 80 dB(A) moet de werkgever gehoorbescherming aanbieden. De WHO-tabel gaat over alles wat je vrijwillig hoort: muziek, concerten, sport. Wij vinden de week-tabel voor gewone mensen het nuttigst, omdat hij laat zien dat een paar harde uren op zaterdag je hele week kunnen opmaken.
Zo’n tabel doet alsof iedereen even gevoelig is. Dat is niet zo. Het is een grens voor gemiddeld risico, geen belofte dat je daaronder niets kan overkomen.
Reken je eigen dag uit
Weet je ongeveer hoe hard het was en hoe lang, zet het dan in de geluidsdosis-rekenaar op de homepage. Die rekent het om naar een dagdosis en laat zien waar je uitkomt ten opzichte van 80, 85 en 87 dB(A). Weet je het niveau niet, dan helpt een decibelmeter. Een app op je telefoon geeft een schatting. Wil je een los apparaat, dan kun je bij Luchtkwaliteitsmeterwinkel een decibelmeter kopen.
Wie vaak in hard geluid staat, leest verder bij gehoorbescherming en oordoppen festival. Hoor je na afloop een piep, lees dan wat oorsuizen betekent. Meer over geluid en hoe je het meet staat op de homepage.
Dit is uitleg, geen medisch advies. Heb je klachten aan je gehoor, ga dan naar je huisarts.