Mixen: zo krijg je balans in je nummer

Je nummer klinkt in je koptelefoon geweldig. Je stuurt het naar een vriend, die het in de auto afspeelt, en ineens hoor je alleen nog basdrum en is de zang weg. Dat is geen pech. Dat is een mix die op één plek goed klinkt en nergens anders.

Begin bij de schuiven, niet bij de plug-ins

Wij staan erachter: het grootste deel van een goede mix zit in volume en panning. Plug-ins voelen als werk, schuiven niet. Toch lossen twee eenvoudige dingen de meeste problemen op:

1. Volume: zet alles op nul, begin met het belangrijkste spoor en bouw eromheen.
2. Panning: geef instrumenten een eigen plek van links naar rechts. Bas, basdrum en zang blijven meestal in het midden.
3. EQ: pas daarna. Maak ruimte met een equalizer. Hoe je daarbij eerst weghaalt, staat op die pagina.
4. Compressie: houd sporen die alle kanten op springen in toom met een compressor.
5. Effecten: galm en echo als laatste, en spaarzaam.

Waarom een mix modderig wordt

Instrumenten die in hetzelfde frequentiegebied spelen, zitten elkaar in de weg. Volgens de octaafindeling op Wikipedia liggen bas en ritme ruwweg tussen 32 en 512 Hz, en de verstaanbaarheid van spraak tussen 512 en 2.048 Hz. Een gitaar, een piano en een stem vechten in dat middengebied om dezelfde plek. Geef elk een eigen stukje, dan hoor je ze allemaal.

Laat ruimte over voor de mastering

Maak je mix niet zo hard mogelijk. Volgens Wikipedia heeft een mastering-engineer genoeg ruimte als de pieken in een 24-bit mix tussen -3 en -10 dBFS liggen. Die ruimte heet headroom. Zet je een limiter op je mixbus om hem harder te maken, dan neem je de mastering dat werk af, en meestal slechter.

Controleer op meer dan één speaker

Luister op studio monitors, op een koptelefoon en op je telefoon. Klinkt het overal redelijk, dan zit het goed. Klinkt het op één plek geweldig en elders slecht, dan heb je voor die ene plek gemixt.

Let op: controleren op goedkope speakers kan je ook de verkeerde kant op sturen. Je gaat bas optillen die er wel zit, maar die de telefoon niet weergeeft. Gebruik die controle om grote fouten te vinden, niet om fijn af te stellen.

Na de mix

Ben je klaar, dan volgt de mastering. Die kun je laten doen, of proberen met ai mastering. Alles over geluid vind je op de homepage.