Mixen · 2 min lezen
Compressor in een mix: threshold, ratio, attack
Wat threshold, ratio, attack, release en make-up gain doen, en hoe je hoort dat het te veel is.
De zangeres fluistert het couplet en zingt het refrein uit volle borst. In de mix verdwijnt het couplet onder de gitaar en knalt het refrein eroverheen. Je kunt de hele tijd aan de volumeschuif hangen. Of je laat een compressor dat voor je doen.
Een compressor maakt hard en zacht gelijker
Een compressor maakt het verschil tussen zacht en hard kleiner. De gewone soort, volgens Wikipedia de meest gebruikte, zet het volume omlaag van alles wat boven een grens komt. Wat eronder blijft, laat hij met rust. Een limiter is een extreme versie daarvan: die laat vrijwel niets boven de grens komen.
De knoppen, één voor één
| Knop | Wat hij doet |
|---|---|
| Threshold | Het niveau waarboven de compressor begint te werken |
| Ratio | Hoeveel hij indrukt. Bij 4:1 komt er voor elke 4 dB boven de threshold nog 1 dB uit |
| Attack | Hoe snel hij reageert als het signaal over de grens gaat |
| Release | Hoe snel hij loslaat als het weer zakt |
| Knee | Of hij abrupt of geleidelijk begint in te drukken |
| Make-up gain | Zet het geheel weer harder, omdat indrukken alles zachter maakt |
Rekenvoorbeeld
Threshold op -20 dB, ratio 4:1. Een piek komt uit op -8 dB, dus 12 dB boven de grens. Daar maakt de compressor 3 dB van. Die piek komt er dus uit op -17 dB. Het zachte couplet op -25 dB blijft onaangeroerd. Het verschil tussen couplet en refrein is daarmee van 17 naar 8 dB gegaan. Zet je daarna 4 dB make-up gain, dan komt het refrein op -13 dB en het couplet op -21 dB. Het couplet is dan hoorbaar zonder dat het refrein eroverheen knalt.
Hoe hoor je dat het te veel is?
In onze ogen hebben beginnende mixen vaker te veel compressie dan te weinig. Een zang die nergens meer ademt, drums die geen klap meer hebben, een mix die op elk moment even hard is. Een snelle attack pakt ook de aanslag van een snaar of een trommel weg, en dan verdwijnt juist wat het spannend maakt. Wikipedia noemt het doorschieten zelfs apart, met de loudness war als voorbeeld: muziek die zo hard is gemaakt dat de dynamiek eruit is.
Sommige genres willen die platte, harde klank. Dan is het een keuze, geen fout. Het probleem is alleen compressie die je niet bewust kiest.
Een werkwijze om mee te beginnen
- Zet de ratio laag, bijvoorbeeld 2:1 of 3:1.
- Laat de threshold zakken tot de meter bij de hardste stukken een paar dB indrukt.
- Draai de make-up gain zo dat het in- en uitgeschakeld even hard klinkt. Anders vind je harder altijd beter.
Compressie werkt pas goed na een schone equalizer-ronde. Het geheel in balans krijgen lees je bij mixen, en wat er daarna in de mastering gebeurt bij ai mastering. Beoordeel het op studio monitors, niet op oortjes alleen. Meer over geluid op de homepage.